Çoğu fabrika enerji maliyetini aylık faturalardan takip eder. Fatura toplamı bilmek önemlidir; ancak bir ürünün gerçek maliyetini, hangi hattın verimsiz çalıştığını ya da gece boşta çalışan kompresörün ne kadara mal olduğunu göstermez. Bu soruların cevabı, üretim başına enerji maliyetinde yatar.
Birim enerji maliyeti nedir?
Birim enerji maliyeti, bir adet (veya bir kilogram, bir metre) ürün üretmek için harcanan tüm enerji kaynaklarının parasal karşılığıdır. En basit haliyle:
Birim enerji maliyeti = (Elektrik + Doğalgaz + Su + Buhar + Basınçlı hava maliyeti) ÷ Üretim miktarı
Formül basit görünür; zorluk, her terimi doğru zaman aralığı ve doğru makine için ölçebilmektir.
Hangi verilere ihtiyaç var?
- Makine veya hat bazında tüketim: Ana sayacın yanında, kritik makinelerde enerji analizörleri ve doğalgaz, su, hava debimetreleri.
- Üretim adedi: PLC sayaçlarından veya MES/ERP sisteminden, tüketimle aynı zaman damgasıyla.
- Birim fiyatlar: Elektrikte zaman dilimine göre değişen tarifeler, doğalgaz ve su birim fiyatları.
- Vardiya ve duruş bilgisi: Üretim yokken harcanan enerjiyi ayrı görmek için.
Adım adım hesaplama
- Ölçüm noktalarını belirleyin: Önce en çok enerji tüketen makinelerden başlayın; genellikle tüketimin büyük kısmı az sayıda ekipmanda toplanır.
- Verileri tek yerde toplayın: Enerji ölçerleri ve PLC üretim sayaçları Modbus, OPC UA gibi protokollerle bir veritabanına aktarılır.
- Zaman eşleştirmesi yapın: Her üretim partisi ya da vardiya için tüketimi ve üretimi aynı zaman aralığında karşılaştırın.
- Tarifeleri uygulayın: Tüketimi saat dilimine göre fiyatlandırın; aynı üretimin gece ve gündüz maliyeti farklı çıkabilir.
- Sonuçları ERP ile birleştirin: Birim enerji maliyeti ürün maliyet kartına yansıdığında, fiyatlandırma kararları gerçek veriye dayanır.
Hesaplamanın getirdikleri
- Ürün ve hat bazında gerçek maliyetin görülmesi
- Mesai dışı boşta tüketimin ve hava, su kaçaklarının tespiti
- Yüksek tarifeli saatlerdeki yüklerin kaydırılması
- ISO 50001 ve karbon ayak izi raporlaması için hazır veri
Diagram Otomasyon ile enerji izleme
Elektrik, doğalgaz, su, buhar ve basınçlı hava tüketimini tek platformda toplayıp üretim verileriyle birleştiriyor, birim maliyeti otomatik hesaplayan raporlar ve anormallik uyarıları kuruyoruz. Enerji İzleme çözümümüzü ve ERP entegrasyonu vaka analizimizi inceleyebilirsiniz.